Minerały Antropogeniczne

Każdego roku w Europie wytwarza się około 700 mln minerałów antropogenicznych, w tym około 150 mln ton ubocznych produktów spalania węgla w energetyce, z których ponad 100 mln ton powstaje w 28 krajach członkowskich Unii Europejskiej, z czego ponad 20 mln ton w Polsce.

Uboczne produkty spalania węgla podlegają regulacji REACH, aby jako substancja chemiczna podlegająca temu prawu, mogły być wprowadzane do obrotu handlowego. Wykorzystywane są głównie jako surowce do produkcji cementu, spoiw i betonu oraz jako kruszywa i wypełniacze w budownictwie. Spełnianie wymogów norm technicznych, europejskich lub krajowych, dotyczących poszczególnych zastosowań, jest kluczową techniczną przesłanką do wykorzystywania ubocznych produktów spalania węgla w obszarach materiałowych i/lub produktowych.

Two white hands holding lumps of black coal in focusOchrona zasobów naturalnych i racjonalnego, wydajnego gospodarowania nimi to bezpośredni cel i kontekst Gospodarki Obiegu Zamkniętego. W tym podejściu UPS spełniać mogą kluczową rolę, także jako substancja zdolna uzdatniać inne minerały antropogeniczne do produktów. Długofalowa aktywność w sferze innowacyjności charakteryzuje podejście oparte na zasadach Gospodarki Obiegu Zamkniętego i należy podjąć już teraz intensywne działania badawczo-rozwojowe w zakresie uzdatniania minerałów antropogenicznych w energetyce. Docelowo, wszystkie minerały antropogeniczne powstające podczas spalania węgla dla wytwarzania energii elektrycznej mogą i powinny być zagospodarowywane w ramach stosownych norm produktowych i materiałowych. Główne kierunki produktowego zagospodarowania minerałów antropogenicznych z energetyki, dobrze rozpoznane na świecie i w kraju, powinny być upowszechnione. Dalsze badania naukowe i postęp techniczny w zakresie nowych kierunków ich stosowania jest sprawą nieodzowną. Powinny wynikać z tego znaczące zmiany dla wytwórców energii.

Istotne obniżanie emisji gazów cieplarnianych do atmosfery jest kolejnym poważnym pozytywnym skutkiem stosowania minerałów antropogenicznych. Obecne regulacje zawarte w Dyrektywie o Odpadach powodują, że mające podstawy techniczne, gospodarcze i środowiskowe praktyki przemysłowe stosowane wobec dobrze scharakteryzowanych minerałów antropogenicznych są w praktyce uważane za odzysk materiału odpadowego. Tymczasem energetyka skupić się powinna na profilaktyce i wytwarzaniu z nich surowców lub produktów spełniających normy techniczne.

Propozycje wskaźników dla wypracowanych przez Ellen MacArthur Foundation w ramach pakietu przygotowań do wdrożenia rozwiązań Gospodarki Obiegu Zamkniętego skupiły się na wytwarzaniu produktów. Nie uwzględniły specyfiki masowych minerałów antropogenicznych a w szczególności tych pochodzących z energetyki węglowej. Wyniki i aspekty ekonomiczne są bardzo istotnym wymiarem podejścia wyznaczonego zasadami Gospodarki Obiegu Zamkniętego.

Bez zapewnienia właściwego i szerokiego wsparcia edukacyjnego nie da się wprowadzić w życie całego zarysowanego powyżej kompleksu zagadnień i utrzymać go na dłuższą metę w skali istotnej dla zamierzeń wyrażanych przy okazji przedstawiania pakietu Gospodarki Obiegu Zamkniętego. Szczegółowy plan działań niezbędnych dla wdrożenia pakietu rozwiązań Gospodarki Obiegu Zamkniętego jest niezbędny. Takie plany powinny być podstawą do wprowadzania regulacji i polityk krajowych oraz uwzględniać specyficzne uwarunkowania poszczególnych podmiotów.